Giỏi chuyên môn thôi là chưa đủ: bài học từ ba năm ở Nhật
28/10/2026 · Đội ngũ bác sĩ PetM&M

Ba năm làm y tá thú y ở Nhật dạy một điều: chuyên môn chỉ là một nửa. Nửa còn lại là chăm sóc cả chủ lẫn thú cưng, vì bé không tự nói được mình đau ở đâu.
Có người hỏi tôi, trong nghề thú y, chuyên môn chiếm bao nhiêu phần. Câu hỏi khó, và thật lòng tôi chưa từng ngồi tính xem chuyên môn chiếm bao nhiêu. Nhưng nghĩ kỹ thì tôi tin là năm mươi năm mươi. Tôi có niềm tin đó là nhờ ba năm làm việc trong một bệnh viện thú y ở Nhật.
Bằng đại học thú y của mình khi ra nước ngoài hầu như không được các nước tiên tiến công nhận. Vì vậy thời gian đó tôi qua Nhật vừa học vừa làm, khoảng ba năm làm y tá trong bệnh viện thú y. Sau đó tôi về Việt Nam, quay lại đúng chuyên môn của mình là bác sĩ thú y.
Dù ở bên đó chỉ làm y tá, tôi được tiếp cận với cách một bệnh viện thú y ở nước tiên tiến vận hành: người ta làm gì, người ta có không gian đón tiếp bé ra sao, người ta chăm sóc khách hàng thế nào. Ở Nhật, ngành dịch vụ luôn là số một. Đi đâu tôi cũng thấy người ta đón tiếp, chăm sóc khách rất chu đáo. Từ đó tôi học được một ít, kèm theo cách thăm khám, cách nói chuyện với bé và cách chăm sóc các bé.
Nếu mình có chuyên môn tốt, nhưng khi chăm sóc các bé mình không đặt tâm vào, thì nhiều khi một hành động vô ý cũng làm bé stress, hoảng sợ. Lúc đó, tác dụng của thuốc cũng không đạt được như mình mong muốn.
Người Nhật có một chữ cho cách chăm sóc ngược lại: omotenashi. Tức là mình nghĩ cho người khác trước, rồi mới làm hành động tiếp theo để hỗ trợ họ. Ân cần, chu đáo, không vội vàng. Đó là tinh thần tôi muốn mang vào từng buổi khám.

Ngành thú y có một điểm khác hẳn các ngành dịch vụ cho người. Khi chúng ta đi khám, mình tự nói được mình đau ở đâu, đau thế nào, ở nhà sinh hoạt ra sao. Các bé thì không nói được. Mọi thông tin đều phải đi qua người chủ.
Vậy nên nếu cách chúng tôi tiếp cận và trò chuyện với chủ không khai thác được những thông tin đó, thì phần thăm khám cũng không thể tốt hơn. Chăm sóc người chủ, lắng nghe người chủ, vì thế cũng chính là một phần của việc chữa bệnh cho bé. Với tôi, năm mươi là chuyên môn tốt, năm mươi còn lại là chăm sóc cả chủ lẫn thú cưng, và hai phần đó quan trọng như nhau.
Một phần của việc lắng nghe là nói cùng một ngôn ngữ. Ở PetM&M, các bác sĩ giao tiếp được bằng nhiều ngôn ngữ, phổ thông nhất là tiếng Anh, nên khách nước nào tới chúng tôi cũng trao đổi rõ ràng được. Vì từng học và làm việc ở Nhật, tôi giao tiếp được cả tiếng Nhật, và đã có những vị khách Nhật quay lại với chúng tôi. Ngoài ra còn có khách từ Mỹ, Campuchia, Trung Quốc, Pháp thường xuyên lui tới.
Khi được trao đổi bằng ngôn ngữ mình thuận tiện, người chủ nắm được hết thông tin, còn bác sĩ hướng dẫn cũng dễ dàng hơn. Trao đổi trực tiếp, không phải qua Google dịch hay ChatGPT, vì đi qua máy dịch nhiều khi thông tin bị mất.
Bệnh viện Thú y PetM&M được xây dựng từ những ngày đầu thiết kế cho tới khi đi vào vận hành đều lấy tiêu chuẩn của Nhật làm tiêu chuẩn. Tôi nói thật là chúng tôi chưa thể hoàn toàn được như vậy, vẫn còn những chỗ chưa hoàn thiện. Nhưng từng ngày, mỗi người trong đội đều cố gắng vì mục tiêu chung đó, luôn cập nhật, trau dồi, và chỉ lại cho các bạn đến sau để tất cả cùng một khuôn, từ cách chăm sóc bé cho tới cách đón tiếp khách.
Bạn nào mới vào, kể cả bác sĩ, đều có bài thực hành trước: học cách đón tiếp khách, cách hỗ trợ khách, cách nói chuyện với khách. Xong phần đó mới được thực chiến, tức là đón tiếp khách hàng trực tiếp.

Chuyên môn giúp chúng tôi chữa đúng bệnh. Sự ân cần giúp bé đủ bình tĩnh để được chữa, và giúp bạn đủ yên tâm để kể cho chúng tôi nghe mọi điều về bé. Thiếu một trong hai, buổi khám chưa thể gọi là trọn vẹn.